‘Aardscheerders’ noemen we ze: asteroïden die dicht in de buurt van de aarde komen. Een enkeling is afkomstig van buiten ons zonnestelsel en komt maar een keer langs. De meesten zijn stenen die van origine uit ons zonnestelsel stammen. Ze zijn door botsongen of de zwaartekracht van grote planeten uit hun oude omloopbaan getrokken. Soms lag die in de asteroïdengordel tussen Mars en Jupiter. Soms in de Kuipergordel die rond de baan van Pluto ligt. Spms zelfs uit de Oortwolk, nog veel verder van de zon vandaan. Na de verstoring van hun miljarden jaren oude ritme hebben ze nu nieuwe banen. Die ellipsen kunnen hen een enkele keer dicht bij de zon brengen – dichtbij genoeg worden ze voor ons zichtbaar en we noemen ze dan kometen. Ze zijn bekend van hun lange staarten.

Wanneer het perihelium (=het punt van de ellipsvormige baan die het dichtst bij de zon ligt) binnen de aardbaan ligt, passeert een komeet dus de aardbaan tweemaal per volledige ellips. Hoe vaak die passage voorkomt, hangt af van hoever ze komen en dus daarna ook weer naar buiten gaan. Het kan variëren van decennia tot millennia of nog langer. Hoe dichtbij de steen bij zo’n passage langs onze planeet komt, hangt af van de plek van de aarde op dat moment in zijn jaarlijkse baan staat.

Banen
Het voorspellen van de banen van (periodieke) kometen is lastig: elke keer wanneer de komeet in de buurt van een grote planeet komt, wordt hij een beetje afgebogen. Het vraagt veel en nauwkeurig rekenwerk om de baan precies te bepalen. En dan nog blijven er onzekerheidsmarges. Gelukkig zijn de meeste kometen klein en zelfs als ze de aarde zouden raken, ongevaarlijk: ze verbranden in de atmosfeer. Soms bereiken hun verkoolde brokstukken de grond.
Er zijn een paar bekende kometen. Die van Halley is het meest bekend: hij is periodiek en al sinds eeuwen belend: komt elke 76 jaar langs.
Ook belend is de komeet die ongeveer 64 miljoen jaar geleden het dino-tijdperk beëindigde. Dat was een combinatie van een hele grote steen en ‘net-niet-mis’. Bij zo’n inslag zijn de gevolgen catastrofaal.

Apophis (vernoemd naar de Egyptische god van de chaos) is een gemiddeld grote steen – diameter ca 400 meter. Bij eerste waarneming dacht men dat er een risico was dat hij on 2029 de aarde zou raken – en dat zou een ramp zijn! Nu is duidelijk dat hij ons zal passeren. Maar wel op heel kleine afstand. Near miss… Pfoehhh!
SF-verhaal
Precies deze komeet Apophis speelt een belangrijke rol in mijn SF-verhaal ‘De taxi naar het paradijs’, dat een paar jaar geleden verscheen op de actieve SF-en Fantasywebsite OutOfThisWorld. Een leuk verhaal, vind ik zelf 😉. Je vindt het hier:
https://ootw-magazine.weebly.com/fiction/charles-van-wettum-de-taxi-naar-het-paradijs
Links over kometen en Apophis:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aardscheerder
https://nl.wikipedia.org/wiki/Komeet_Halley
https://science.nasa.gov/solar-system/asteroids/apophis/
https://www.futura-sciences.com/nl/asteroide-apophis-wat-als-hij-in-2029-op-de-aarde-inslaat_21101/
